Mamy dla was kolejną nowość na mapie tuziemia.pl: warstwę pokazującą strukturę własności gruntów, opartą bezpośrednio na oficjalnej klasyfikacji stosowanej w polskiej Ewidencji Gruntów i Budynków. Dzięki niej, patrząc na dowolną okolicę w serwisie, od razu widzicie kolorowe oznaczenie tego, do jakiej kategorii podmiotów należą sąsiadujące działki, bez konieczności składania wniosku o wypis z EGiB.
Skąd bierze się ten podział
To nie nasza autorska kategoryzacja, tylko oficjalna, ustandaryzowana klasyfikacja wynikająca wprost z rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Każda jednostka rejestrowa gruntów w Polsce przypisywana jest do jednej z szesnastu tak zwanych grup rejestrowych, w zależności od statusu prawnego podmiotu, który jest jej właścicielem albo który nią włada. Warto od razu sprostować: grup jest dokładnie szesnaście, a nie piętnaście, choć rozbieżność ta bywa spotykana nawet w nieoficjalnych zestawieniach, prawdopodobnie dlatego, że część osób pomija w liczeniu kategorię „brak danych”, widoczną na mapie jako osobny, szary kolor.
Wszystkie szesnaście grup rejestrowych
Grupa 1 – Skarb Państwa, bez zbiegu z użytkownikami wieczystymi. Grunty będące własnością Skarbu Państwa, którymi nikt inny nie włada na zasadzie użytkowania wieczystego.
Grupa 2 – Skarb Państwa, w zbiegu z użytkownikami wieczystymi. Grunty formalnie należące do Skarbu Państwa, ale oddane w użytkowanie wieczyste innemu podmiotowi, na przykład osobie fizycznej czy spółce.
Grupa 3 – jednoosobowe spółki Skarbu Państwa i przedsiębiorstwa państwowe. Grunty należące do spółek w całości należących do Skarbu Państwa, przedsiębiorstw państwowych oraz innych państwowych osób prawnych.
Grupa 4 – gminy i związki międzygminne, bez zbiegu z użytkownikami wieczystymi. Grunty komunalne, pozostające w pełnym władaniu gminy albo związku międzygminnego.
Grupa 5 – gminy i związki międzygminne, w zbiegu z użytkownikami wieczystymi. Grunty gminne oddane w użytkowanie wieczyste innym podmiotom.
Grupa 6 – jednoosobowe spółki jednostek samorządu terytorialnego. Grunty spółek i osób prawnych, których organem założycielskim jest samorząd, na przykład miejskich spółek komunalnych.
Grupa 7 – osoby fizyczne. Najliczniejsza w skali kraju kategoria, obejmująca grunty prywatne, będące własnością zwykłych obywateli.
Grupa 8 – spółdzielnie. Grunty należące do spółdzielni i ich związków, w tym spółdzielni mieszkaniowych i rolniczych.
Grupa 9 – kościoły i związki wyznaniowe. Grunty będące własnością kościołów, związków wyznaniowych oraz powiązanych z nimi osób prawnych.
Grupa 10 – wspólnoty gruntowe. Specyficzna, historycznie ukształtowana forma współwłasności gruntów, najczęściej rolnych lub leśnych, użytkowanych wspólnie przez określoną grupę uprawnionych mieszkańców danej miejscowości.
Grupa 11 – powiaty i związki powiatów, bez zbiegu z użytkownikami wieczystymi. Grunty należące bezpośrednio do powiatu jako jednostki samorządu terytorialnego.
Grupa 12 – powiaty i związki powiatów, w zbiegu z użytkownikami wieczystymi. Grunty powiatowe oddane w użytkowanie wieczyste.
Grupa 13 – województwa, bez zbiegu z użytkownikami wieczystymi. Grunty stanowiące własność samorządu województwa.
Grupa 14 – województwa, w zbiegu z użytkownikami wieczystymi. Grunty wojewódzkie oddane w użytkowanie wieczyste innym podmiotom.
Grupa 15 – spółki prawa handlowego. Grunty należące do spółek działających na zasadach ogólnych, niebędących jednoosobowymi spółkami Skarbu Państwa ani samorządu.
Grupa 16 – inne podmioty ewidencyjne. Kategoria zbiorcza dla podmiotów nieujętych w żadnej z powyższych piętnastu grup.
Osobno, poza tą numeracją, na mapie może pojawić się jeszcze oznaczenie „b.d.”, czyli brak danych, dla działek, których przypisanie do grupy rejestrowej nie zostało w danym momencie ustalone albo zaktualizowane w źródłowych rejestrach.
Wykorzystanie danych
Znajomość struktury własności w okolicy interesującej was działki to coś więcej niż ciekawostka. Pozwala na przykład szybko zorientować się, czy sąsiednie grunty należą do Skarbu Państwa czy samorządu, co bywa istotne przy planowaniu inwestycji w pobliżu terenów, na których w przyszłości mogą pojawić się inwestycje celu publicznego, drogi czy inna infrastruktura. Pomaga też zrozumieć, dlaczego pewne obszary, na przykład należące do wspólnot gruntowych czy kościelnych osób prawnych, mogą rządzić się w praktyce nieco innymi zasadami obrotu niż typowa działka prywatna.
Ta nowa warstwa dołącza do rosnącego zestawu danych, jakie od początku prezentujemy przy każdej ofercie i na samej mapie serwisu, obok już istniejących warstw antropopresji, planów zagospodarowania przestrzennego czy historii pierwokupów KOWR i Lasów Państwowych. Zachęcamy do samodzielnego sprawdzenia, jak wygląda struktura własności w interesującej was okolicy, bezpośrednio na tuziemia.pl.